İNSAN UYGARLIĞININ KISA TARİHİ

 

İNSAN UYGARLIĞININ KISA TARİHİ

17.01.2024

İnsan Uygarlığının Kısa Tarihi, İsmet Berkan'ın The Kitap yayınlarından yakın zamanda yayınlanan

akıcı, anlaşılır, sade bir anlatımla insanın dünü ve bugününü ekonomi ve siyasi boyutuyla anlatan bir çalışma. Her ne kadar var olanın, bilinenin tekrarı gibi olsa da okununca keyif veriyor. Zaten yazılan, çizilen ne yeni ki? Tarih tekerrür değil mi? Kitapta Karl Marx'tan bir alıntı var: "...tarih kendini tekrar eder. birincisinde trajedi, ikincisinde komedi olarak..." Acaba hangi evredeyiz?

İşin doğrusu bugüne kadar yazılanlar kelime ve cümlelere takla attırmaktan başka bir şey değil. öyle ya; bu gök kubbede söylenmedik ne kaldı işin doğrusu?

Her şeye rağmen bazen hafızayı tazelemeye, zihni yenilemeye de ihtiyaç yok değil. İşte bu ve benzeri çalışmalar sesli bir anlatımla da olsa geriye dönük okumalarla geleceğe ufuk verme yönüyle önemli.

Açıkçası, öylesine alıp okumaya başlayıp keyif aldığım ender kitaplardan biri oldu. Diğer kitaplarda olduğu gibi yer yer altını, yer üstünü çizdiğim kelime ve cümleler olmadı değil.

Her okuduğunuz kitap beraberinde yeni kitaplar çağırır mı? Evet çağırır. mesela Thomas Hobbes'ın Leviathan kitabını bu kitap çağırdı ve hemen Kitapyurdu.com'da sipariş verip aldım.

Her kitabın bir arka planı, bir yazılış hikayesi vardır muhakkak. Bu kitabın yazılış hikayesini yazarından dinleyelim. şöyle:

Çocuk ders çalışırken aklına takılanı babasına sordu, cevabı the kitap oldu:

“-Baba, liberal ekonomi politikası uygulanmasına karar verildi ne demek?”

Soruyu yıllar önce liseye geçiş sınavına hazırlanırken İnkılâp Tarihi dersi çalışan oğlum sordu. İzmir İktisat Kongresi’yle ilgili pasajda böyle bir cümle okumuş, merak etmişti.

Bizim ders kitaplarımız hep böyle. Bilgiyi bir tarihi bağlamla birlikte öğrenciye aktarmak yerine test şeklindeki sınavda doğru seçeneği işaretleyeceği bir hap halinde vermeyi tercih ediyor.

Tam da bu yüzden çoğumuz okulda öğrendiklerimizi zaman içinde unutuyoruz, bir sürüsünü de hayat içinde yeni baştan öğrenmek zorunda kalıyoruz.

Oğlumun liberal ekonomi sorusu aklımdan bütün bunların geçmesine neden oldu ve ona dönüp, “Keşke,” dedim, “Böyle temel kavramları anlatan, onların kökenlerinden söz eden kitaplar olsa…”

Hemen oturduk internet üzerinden aramaya başladık, hayır bulamadık. Türkçede bulamadığımız kitabı belki İngilizcede bulabilirdik… Onu da aradık, yine bulamadık.

Oğlum, “E baba sen yazsana,” dedi. İlk tepkim “Hayır,” demek oldu, “Ben kimim ki böyle bir şey yazayım.”

Fakat fikir de düştü aklıma bir kere. Birkaç hafta sonra kendimi elinizde tuttuğunuz bu kitabı tasarlarken buldum.

Bu kitabın benim için çıkış noktası belki oğlumun ortaokulun son sınıfındayken bana sorduğu bir soru oldu ama belli bir yaş sınırı düşünülerek de yazılmadı. Yazarken gözümün önünde belli bir yaş grubu değil, belli bir ilgi grubu vardı, bilgi edinmeyi seven, bildiği şeyleri bile yeniden öğrenmeye çalışmaktan kaçınmayan insanlar yani.

Artık kitap benden çıktı. Bundan sonrası size ait.”