KİTAP GÜNLÜĞÜ

  ACI 20.02.2023 Acı oluk oluk içimize akıyor. Ne ben o eski benim, ne de o şehir eski şehir... Kan kokusu, gözyaşı, duman, enkaz,  toz bulutu...  Her tarafta acı var!... Hayat tamamen karalara bağlanmış vaziyette. Ne bir çocuk tebessümü, ne de bir yaşlı tesellisi var artık. Hayat bitik, gelecek karanlık, insan silik vaziyette... Kelimenin tam anlamıyla bir kıyamet hali yaşanıyor. Her tarafta acılardan kocaman enkazlar birikmiş durumda.  Deprem her yanımızı acılara boğdu. Hayat anlamsızlaştı.  Yemek içmek unutuldu. İnsanın eli kolu kalkmıyor.  Yaşamak tat vermiyor artık. Günlerdir elime ne kalemi aldım, ne de bir kitap sayfası çevirdim.  Sosyal medyaya bakasım da yok.  Herşey anlamsızlaştı çünkü.  Anlaşılan fena bir türbülanstayız.

  ÜÇ GÜNLÜK DÜNYANIN İKİNCİ GÜNÜ 05.02.2023 Ali Işık yakın zamanda tanıdığım cevval gençlerden biri... Aynı zamanda pozitif bir duruşu, sevecen davranışı ve umut vadeden bir geleceği olan   yazar-şairlerden. son derece dinamik bir yapısı var. Çok sık görüşmesek de bendeki ilk izlenim böyle.  Ankara'da mukim bir İstanbul sevdalısı olduğunu da anımsatmak lazım. Onu ilk YTB'de tanıdım, daha sonra yayın dünyasında...  Birçok tanıdık arkadaş gibi o da bende sosyal medya paylaşımları ve sanal mecradaki yazıları üzerinden hep görüşüyormuş hissi uyandıranlardan biri.  En son onun 2023 yılında Pruva Yayınlarından çıkan Üç Günlük Dünyanın İkinci Günü öykü kitabını okudum. Kitaptan aldığım notlarıma baktığımda görüyorum ki; bir hayli olmuş bu kitabını okumam. Aldığım notlar üzerinden ancak kitabın bende bıraktığı izleri anımsadım. İçe dönük sürükleyici öykülerden bir demet sunuyor Ali Işık bu çalışmasında.  Yer yer isimler üzerinden göndermeler var öykülerde. Bil...

Safahat'ın Penceresinden  "KAHRAMAN IRKIMA BİR GÜL!..." 01.12.2020 27.12.2022 Yaklaşık on yıldır merhum Akif'le ilgili yoğun okumalar içindeyim. Tabi bu okumalar zamanla yazıya ve konuşmaya da dönüşüyor. Bu vesileyle Akif'le ilgili onlarca konferans, seminer, söyleşi programları, bir o kadar makale ve neticede dört kitap yazmak nasip oldu. Bu süreçte merhum Akif'le ilgili en çok muhatap olduğum sorulardan biri; Akif'in Sultan Abdülhamit'le olan ilişkisi oldu. Hem genç kuşaklar tarafından hem de orta, yaşlı kesim tarafından çokça dile getirilen bir soru. Tabii bu sorunun gündemle de ilgisi var. Hem de çok...  Merhum Akif'in Sultan Abdülhamid'le ilişkisine kısa bir not düştükten sonra asıl mevzuya gelmek istiyorum. Akif'in Sultan Abdülhamid'e sert sözler sarfetmesinin karakteriyle, dik duruşuyla, ideal sahibi biri olmasıyla  ilintili olduğunu düşünüyorum. Bir defa Akif, doğru haklı davasında dimdik duran, sözünü sakınmayan biridir. Büyük ...

  GELECEĞİ İLE TÜRKİYE 21.02.2023 Celal Fedai dert sahibi bir yazar, şair, düşünür... Onun şiirleriyle birlikte birbirini tamamlayan iki kitabı vardır ki; her cümlesinin altını çize çize okumak gerekir. Bunlardan birincisi; 2019 yılında yayınlanan Türkiye'nin Kaderi, ikincisi ise 2022 yılı sonlarında yayınlanan Geleceği ile Türkiye isimli kitaplarıdır. Her iki kitap da  Uzam yayınlarından çıkmış.  Türkiye'nin Kaderi kitabı yayınlandığında sıcağı sıcağına yazarından imzalı alıp okumuş ve düşüncelerimi yazılı olarak paylaşmıştım. ( https://www.tyb.org.tr/yusuf-tosun-turkiye-kaderinin-pesinde-60659h.htm )  Geleceği ile Türkiye kitabını da çıkar çıkmaz okumuş ancak aldığım notları günlüğüme paylaşma imkanım olmamıştı. 28.02.2023 tarihli sosyal medya paylaşımım ise şöyle olmuş: "Türkiye’nin Kaderi’ni dert edinen @CelaliFedai yeni çıkan Geleceği ile Türkiye kitabında; yeniden içe dönmeyi, kendi kaderimiz üzerinde düşünmeyi salık veren önemli eleştirel yazılarla dolu....

  "BİR ŞEHRİN ÖNCE ULULARI GÖRÜNÜR" 10.01.2023 Şehirler sembolleriyle anılır olmuşlardır öteden beri. Şehrin yapıları önemlidir ve yapılar şehrin ismiyle özdeşleşir genelde.  O nedenledir ki bir şehre yaklaştığınızda önce uluları görünür.  Tabii sadece şehrin mimari yapıları, görkemli halleri değil; o yapılara yüklenen anlam sembol haline gelmesini sağlayıp ulular o şehri. Bu yönüyle öteden beri şehrin mabetleri o şehrin sembolleri olmuşlardır. Avrupa'da bu mabetler kilise ve sinagoglar iken İslam dünyasında cami, medrese, minare... gibi yapılar şehrin sembolü haline gelmiştir. Ancak teknolojinin de hızla ilerleyip geliştiği modern çağda şehrin sembolü mabetler gölgede kalmaya başladı. Bunun yerine devasa yapılar şehrin sembolü haline gelmeye başladı. Daha da ötesi, bütün şehirlerde  birbirine benzer yapılar türedi. Bu da bütün şehirleri birbirine benzetti. Netice itibariyle; bütün dünyad...

  AKILLI ŞEHİRLER MESELESİ 01.02.2023 Teknolojinin ilerlemesiyle birlikte bir çok alanda olduğu gibi şehir hayatını kolaylaştırma adına bir hayli adımlar atıldı, atılıyor. Tabii sözde insan hayatını, gündelik yaşamı daha rahat yaşanır kılmak adına yapılıyor bütün bunlar.  Bu nedenle akıllı şehirler meselesi  son yılların popüler gündemlerinde biri oldu. Özellikle yerel yönetim alanında bu husus bir hayli konuşulup tartışılıyor ve yer yer uygulamalarda bulunuluyor. Çünkü teknolojinin hızlı gelişimi bunu kaçınılmaz kılıyor.  Şehirlerin akıllanması ya da akıllandırılması mevzusu bir hayli hassas bir konu tabii. O nedenle  şehirleri akıllandırayım derken var olan aklını da başından almamak gerekiyor. Çünkü hızla gelişen teknoloji ile birlikte şehri dijitalleştireyim derken geleceğini karartmak içten bile değil. Dikkatli adımlar atılması gerekir bu alanda.  İşin doğrusu Fatih Gündoğan'ın Marmara Belediyeler Birliği Yayınlarından okuyucu ile b...

SUYA ATILAN İMZA 19.12.2022 Bir ömür suyla geçer mi, demeyin. Geçer, hem de öyle bir geçer ki... Tarih usulce ağlarını örer, sizi bir dere kenarına bırakır ve öylece kalakalırsınız. Bir ömür değil geçen bin ömür de olsa su yatağını bulur ve akmaya devam eder.  Bu böyledir.  Bazı kişiler vardır ismi uğraşısı ile özdeşleşmiştir adeta. O yazgı bir defa alınlarına yapışmıştır. Nereye gider gitsin, ne yaparsa yapsın bu yazgıdan kurtulamaz. İşte bu yazgıdan nasibini alanlardan biri de  ismi su ile anılan Veysel Eroğlu... Susuzluktan kırılan metropol bir şehre Hızır gibi yetişen bir isim. 1994-2002 yılları arasında İSKİ'de görev yaptığı dönemde daha çok bu isme aşina olduk. Daha sonra da siyasete aktif katılım sağladığı yıllarda  yani DSİ Genel Müdürlüğü ve Bakanlık yaptığı yıllarda ise daha çok tanır olduk. Tabii aynı kurumda birlikte çalışıyor olmamızın onu yakından tanımaya vesile olduğunu da hatırlatmakta fayda var.  Bir süre önce...

  YAS 30.10.2022 Kenara çekildim ve izledim olup biteni. O acımasız eller kürek kürek üzerime toprak attılar. Kapattım gözlerimi. Her şey karardı. Dünya ki gözlerden ibarettir. Üstümde kalın bir örtü birikti. Sanki bendim o çukura upuzun yatan.  Kefenin kenarını yırtıp gözledim her şeyi. Kim ağlıyor, kim sızlıyor, kim kazmaya sarılmış, kim kürek atıyor hepsini gördüm. Bir tümsek oluştu üzerimde. Sonra kovadan boşalırcasına yağmur yağdı. Parmak uçlarıma kadar ıslandım.  Baştan ayağa gömüldüm o gün.

  ÖTEKİ RENKLER 10.09.2023 Her gün bir sayfa da olsa kitap okumaz, birkaç satır da olsa günlüğüme yazmazsam kendimi eksik hissediyorum. Mutsuz oluyor, keyfim kaçıyor, kendimi boşlukta gibi görüyorum.  Mutlaka bir şeyler okumak ve yazmak zorundaymışım duygusuna kapılıyorum.   Bir parça da olsa okuma yazma eyleminde bulununca da çok büyük bir yük omuzlarımdan düşmüş gibi kendimi hafiflemiş hissediyor ve bir an önce sokakları adımlamak istiyorum. Hedefime on bin adım koyarak yürüyor, yürüyor, yürüyorum... Nefesim tükeninceye kadar adımlıyorum sokakları, caddeleri, kaldırımları, yolları... Bazen on bin adım oluyor yirmi bin adım. O da yetmiyor, volta atar gibi odada adım atıyorum. İşin doğrusu bir süre önce okuduğum Orhan Pamuk'un Öteki Renkler kitabını günlüğüme işlemeye çalışırken fark ettim bunu.  "Mutlu olmam için her gün bir miktar edebiyatla ilgilenmem gerekiyor."  diyor Pamuk. Bir alışkanlık, daha doğrusu hayatın bir parçası haline gelen edebiyat si...

DÜNYA OKULU 22.11.2023 Şayet dünyamızı kocaman bir okul olarak kabul edersek, bu gezegende yaşayan her canlı ve cansız varlığı bu okulun ya öğreticisi ya ta öğrencisi olarak görmek mümkündür. Ya da hem öğrencisi hem de öğreticisi... Aslında Amerika'da doğup büyüyen göçmen bir ailenin çocuğu olan Salman Khan da böylesi bir kabulden yola çıkarak Dünya Okulu'nu kuruyor. Eğitimde fırsat eşitliğinin herkese her yerde dünya standartlarında ve de ücretsiz bir şekilde olması gerektiği düşüncesi onu böyle bir eyleme itiyor.  Peki bu mümkün mü? Söylenmesi kulağa hoş geliyor da yapılması pek öyle değil!... Ama günümüzün teknolojisi bir parça da olsa bunu mümkün kılar hale getiriyor. İşte Salman Khan yıllar önce bunu ilk uygulayanlardan. Türkiye'de ise 2012 yılında STFA sponsorluğunda yayınlanan Dünya Okulu kitabında bu projesini uygulamasıyla birlikte geni geniş anlatıyor Dünya Okulu kitabında. Bugün için çok ilginç bir yöntem ve fikir gibi gözükmese de inte...

  YAZMAK ÜZERİNE 17.02.2024 Nedense okumak ve yazmak üzerine yazılan kitaplar hep dikkatimi çekmiştir. Defalarca da okusam bıkmam, usanmam. Velev ki temcit pilavı gibi hep aynı şeyler kitapta dönüp dolaşsa bile. Bilakis zevk alırım. Hep yeni yazılmış gibi bir hisse kapılırım. Kitaba verilen emek gözümde canlanır, yazarın zihin dünyasındaki yolculuğu beni kollarına alır ve en önemlisi kağıda dökerkenki sevinç... Bir kitabı okumak için bu kadar neden yeter sanırım.  Henry  Miller'in Türkçeye yeni çevrilen Yazmak Üzerine kitabını edinmek de öyle oldu. Kitap Eylül 2023'te yayınlanmış. Tabii yazarın hayatı da dikkat çekici kitap seçiminde. Edebiyat dünyasının aykırı bir yazarı olan  Henry Miller göçmen bir Alman ailenin çocuğu olarak New York'ta gözlerini dünyaya açıyor. Birçok eseri Türkçeye çevrilen yazarın yazın hayatı ilginçliklerle dolu. Zaten normal bir insandan bu derece sıra dışı eserler beklemeniz mümkün değil. Çünkü yazar ...

İKONDAN KANONA  MODERNLEŞMENİN ZİHNİYET DÜNYASI                                                                    14.10.2023 Besim F. Dellaloğlu'nun 2021 yılında Timaş Yayınlarından okuyucu ile buluşan Modernleşmenin Zihin Dünyası ve 2023 yılında yayınlanan İkondan Kanona kitap çalışmaları Tanpınar üzerinden kültür ve medeniyet arasında zihniyet dönüşümünü farklı bir perspektifle ele alması yönüyle önemli iki çalışma... Epey bir süre önce okuduğum bu kitapları günlüğüme kaydetmek bu vakte nasip oldu. Sonda ifade edeceğimi en başta yazmak gerekirse; bana en çarpıcı gelen tespiti; Tanpınar'ın bunca yıldır yanlış anlaşıldığı yönünde... ve tabii en dikkat çekici tespiti ise Tanpınar'ın kesinlikle muhafazakar olmadığı düşüncesi... Daha doğrusu bunca zamandır hem muhafazakâr sağ kesimin hem de seküler-laik sol kesimin ...

İSYAN GÜNLERİ 18.01.2024   O  Meşhur Deniz Gezmişlerin 68 kuşağı bir bir anılarını yazarak dökülüyor. Tabii ki eteklerindeki taşlar da dökülüyor. Kursaklarındaki hevesleriyle birlikte senaryo içindeki rolleri de ifşa oluyor. Ama dikkatli gözler için en önemlisi; satır aralarında bir dönemin arka planına da şahit olmak... İşte o dönemin önemli şahit ve aktörlerinden biri de hiç kuşkusuz Oral Çalışlar… Kitap yeni ama anlatılanlar eski!.. Tarihi tekerrür kabul edersek konu güncel aslında… Oral Çalışlar kendisinin de içinde yer aldığı  h2o kitaptan Kasım 2023'te çıkan İsyan Günleri 68 kitabında kendi kuşağını yani o meşhur 68 Kuşağını anlatıyor. Çalkantılı bir dönem, kaotik bir atmosfer, gözün gözü görmediği, insanın kendisini yanlış yerlerde arayıp bulamadığı bulanık bir hava... Evet, Oral Çalışlar bir dönemi kendi yaşadıkları üzerinden kayıt altına alıyor bir bakıma. Tabii aynı atmosferin farklı bir versiyonu batı ülkelerinde de var. Zaten bizde olan da bir bakıma onlara ö...

YARIN İÇİN 25.01.2024 Ramazan Kayan’ın Sahra Yayınlarından çıkan “Yarın İçin” kitabını -konusu ölüm olmasına rağmen- keyifle okudum. Kitap okununca kendisini hissettiriyor. Sürükleyici bir dil ve özgün bir anlatım var. Tabii samimi cümleler bu özgünlük ve sürükleyiciliğin esin kaynağı oluyor hiç şüphesiz. Henüz çiçeği burnunda Yarın İçin kitabını Ramazan Kayan hocayı yerinde ziyaret ettiğimde aldım. Daha doğrusu Ramazan Hoca, kitabı okuyup değerlendirmek üzere imzalı olarak bana verdi. Daha önce de Ramazan Kayan’ın birçok kitabını yayınlanmadan önce okuma fırsatı bulduğum ve yayın öncesi fikirlerimi paylaştığım olmuştu. Ama bu sefer yayınladıktan sonra okumak nasip oldu. Kitabı birkaç gün içerisinde hızlıca okudum ve kitap değerlendirme notlarımı hocayla paylaştım. teşekkür etti ve yeni baskıda notlarımı dikkate alacağını ifade etti. Evet, Yarın İçin kitabı hep unuttuğumuz daha doğrusu unutmak istediğimiz bir konuyu merkeze alıyor: Ahiret ve ölüm... Bu yönüyle de kitap ayrıca dikkate...

  NE DEDİLER ? "Bir aslan medeniyeti , bir tilki medeniyetine yenildi." 30.01.2024 Celal Tahir'in hazırladığı bir seri mülakat kitabı Ne Dediler... Üst başlık Cumhuriyetin İlk Yüzyılı Hakkında... Derli toplu bir çalışma olmuş işin doğrusu. Bir bakıma bir dönemin hafızası olmuş denilebilir bu seri mülakatlar için. Kitap çıra yayınlarından Ocak 2024'te çıkmış. En son Çıra Yayınlarına uğradığımda sevgili Hasan hediye etti bu kitabı. Değilse yayınlandığından haberim olmayacaktı belki de ya da daha geç olacaktı.  Kitabın giriş yazısında rahmetli Cemil Meriç'in mahmudesi Ümit Meriç'e ait önemli bir tespit yer alıyor. Evet, çarpıcı bir cümle:  "Bir aslan medeniyeti, bir tilki medeniyetine yenildi."  Aslında ansiklopediler dolusu yazıları bir cümle ile özetlemiş Ümit Meriç.  İşte yukarıdaki cümleden de tahmin edileceği gibi bu kitap kapsamlı bir şekilde  insanlığın son adası Osmanlıdan sonra kurulan Cumhuriyetin son...

 GENÇ ŞAİRE MEKTUPLAR   09.02.2024 Bazı kitaplar vardır tekrar tekrar okuma ihtiyacı hissedersiniz. Her okuduğunuzda farklı ayrıntılara takılır, farklı cümlelerle karşılaşırsınız adeta. Altını çize çize bitirirsiniz sayfaları. Rilke'nin Genç Bir  Şaire Mektuplar kitabı benim için öyle oldu işin doğrusu. Tabii Rilke demişken diğer kitaplarını da unutamamak lazım. Mesela  Malte Laurids Brigge'nin Notları...  En son 2019 yılında Nora Yayınlarından Semih Uçar'ın çeviriyle okumuştum Rilke'nin Genç Bir Şaire Mektupları'nı. Ş imdi ise Cem yayınlarından  Kamuran Şipal'ın çevirisi ile yeniden okuma imkanı oldu. Bu sefer yeniden okumamın sebebi ise; Sultangazi Yazı Akademisi öğrencileri le bu mektuplar üzerine konuşuyor olmamız.  Peki yeniden okumada farklı bir şey var mı? diye soracaklara, elbette derim. Kitabı her okuduğunuzda gözünüze yeni şeyler çarpıyor. Kitapta hatırladığınız ve hatırlamadığınız, sanki ilk defa okuyor izl...

  İNSAN UYGARLIĞININ KISA TARİHİ 17.01.2024 İnsan Uygarlığının Kısa Tarihi, İsmet Berkan'ın The Kitap yayınlarından yakın zamanda yayınlanan akıcı, anlaşılır, sade bir anlatımla insanın dünü ve bugününü ekonomi ve siyasi boyutuyla anlatan bir çalışma. Her ne kadar var olanın, bilinenin tekrarı gibi olsa da okununca keyif veriyor. Zaten yazılan, çizilen ne yeni ki? Tarih tekerrür değil mi? Kitapta Karl Marx'tan bir alıntı var: "...tarih kendini tekrar eder. birincisinde trajedi, ikincisinde komedi olarak..." Acaba hangi evredeyiz? İşin doğrusu bugüne kadar yazılanlar kelime ve cümlelere takla attırmaktan başka bir şey değil. öyle ya; bu gök kubbede söylenmedik ne kaldı işin doğrusu? Her şeye rağmen bazen hafızayı tazelemeye, zihni yenilemeye de ihtiyaç yok değil. İşte bu ve benzeri çalışmalar sesli bir anlatımla da olsa geriye dönük okumalarla geleceğe ufuk verme yönüyle önemli. Açıkçası, öylesine alıp okumaya başlayıp keyif aldığım ender kitaplardan biri oldu. Diğ...