Silinmek: Hafızaya Kazınan Bir Deprem Romanı
Silinmek: Hafızaya Kazınan Bir Deprem Romanı
6 Şubat depreminin acısı hâlâ taze. Aradan zaman geçse de, on bir ili kapsayan ve milyonlarca insanı doğrudan etkileyen bu büyük yıkımın bıraktığı izlerin kolay kolay silinmeyeceği açık. Binlerce insanın hayatını kaybettiği, on binlercesinin yaralandığı bu felaket; yalnızca bir doğa olayı değil, aynı zamanda kuşaklar boyunca hatırlanacak toplumsal bir kırılma olarak hafızalara kazındı. Yazılanlar, konuşulanlar, çekilen belgeseller, bestelenen ağıtlar ve kaleme alınan romanla, öyküler, şiirler… bu hafızanın diri kalmasını sağlayacak.
Tam da bu noktada, 1978 Adıyaman Besni doğumlu Faik Öcal'ın kaleme aldığı Silinmek, edebiyatın tanıklık gücünü devreye sokuyor. 2026 yılında Tamara Yayınları tarafından yayımlanan roman, 6 Şubat depremini yalnızca bir felaket olarak değil, bireysel ve toplumsal hesaplaşma zemini olarak da ele alıyor. Eser adını, depremde ailesini kaybeden bir annenin Kürtçe ağıdındaki "reş bûn çûn" (silinip gittiler) ifadesinden alıyor. Bu isim, romanın ruhunu daha ilk anda ele veriyor: Kayboluş, yok oluş ve hafızadan silinmeye direnme çabası.
Romanın merkezinde, yirmi yıl önce siyasi sebeplerle yurtdışına kaçan Bulanık Ali'nin memleketine dönüşü ve deprem gecesi yaşadıkları yer alıyor. Yazar, deprem anını dakika dakika aktarırken, aynı zamanda geriye dönüşlerle yirmi yıl öncesinin sosyal ve siyasal atmosferini de resmediyor. Böylece felaket, yalnızca fiziksel bir yıkım olarak değil; geçmişin yükünü bugüne taşıyan bir kırılma anı olarak da ayrı bir anlam kazanıyor.
Ali ile kardeşi Ercan'ın yaşadığı kayıplar, geçmişte bırakılan sevdalarla iç içe geçiyor. Ali'nin eski aşkı Duru'yu enkaz altından kurtarma çabası, romanın duygusal zirvesini oluşturuyor. Duru'nun kurtarılmasıyla birlikte umut belirir; ancak bu umut, yaşama tutunma iradesinin zayıflığıyla gölgelenir. Romanın ana gövdesini oluşturan "Duruların Binası" bölümü, hem bireysel dramı hem de toplumsal çaresizliği yoğun bir atmosfer içinde aktarıyor.
Yazarın dili bilinçli biçimde sade tutulmuş gözüküyor. Uzun tasvirler yerine, gündelik konuşma diline yaslanan bir anlatım tercih edilmiş. Bu yaklaşım, metni yer yer belgesel tadına yaklaştırırken öte taraftan okuru da olayların içine doğrudan çekiyor.
Roman dört bölümden oluşuyor. Ana gövdeyi "Duruların Binası" adlı ikinci bölüm oluşturur. Birinci bölüm giriş niteliğinde, kısa olan üçüncü ve dördüncü bölümler ise daha çok olayların sonuçlarını ve felaketin toplumsal yansımalarını aktarıyor. Başta yer alan Nazım Hikmet'in Erzincan depremine dair şiiri ise romanın atmosferini güçlendiren anlamlı bir eşiktir.
Silinmek, yalnızca bir deprem anlatısı değil. Aynı zamanda siyasi tercihler, göç, pişmanlık ve vicdan muhasebesi üzerine kurulmuş bir metindir de. Depremde yaşanan kayıplar, yardım organizasyonlarındaki aksaklıklar ve insanî zaaflar eleştirel bir bakışla aktarılıyor. Böylece roman, felaketin yalnızca doğanın değil, ihmallerin ve toplumsal kırılmaların da sonucu olduğunu sezdirir okuyucuya.
Elbette eserin eleştirilebilecek yönleri de vardır. Mesela olaylar arasındaki geçişler zaman zaman serttir. Ayrıca bazı sahnelerdeki duygusal yoğunluk daha yumuşak geçişlerle derinleştirilebilir. Ancak bu durum, romanın tanıklık değerini gölgelemiyor. Aksine, metnin doğrudan ve yalın anlatımı, yaşanan acının ham gerçekliğini koruyor bir bakıma.
Sonuç olarak Silinmek, 6 Şubat depremini edebî bir form içinde kayıt altına alarak hafızaya tutunan bir roman. Faik Öcal, bu eserle yalnızca bir hikâye anlatmıyor; aynı zamanda okura bir sorumluluk bilinci de yüklüyor: Unutmamak, unutturmamak ve aynı acıların tekrar etmemesi için hafızayı diri tutmak.
Faik Öcal'ın çiçeği burnunda Silinmek romanı, asrın felaketini edebiyatın aynasından görmek isteyenler için anlamlı anlatı.
Silinmek
Faik Öcal
Tamara Yayıncılık
2026
Yorumlar
Yorum Gönder